Hai bài dưới đây thuộc dạng cấu tạo số lớp 5. Ta dựa vào giá trị của chữ số theo hàng và quan hệ “gấp bao nhiêu lần”, không cần ký hiệu số bằng các chữ như ab hay abc.
Bài 1: Tìm số có hai chữ số
Tìm số có hai chữ số. Nếu viết thêm chữ số 2 vào cả bên trái và bên phải số đó thì được một số có bốn chữ số gấp 36 lần số ban đầu.
Khi viết thêm chữ số 2 vào bên phải, số ban đầu được gấp 10 lần rồi thêm 2. Viết thêm chữ số 2 vào bên trái nữa làm tăng thêm 2000. Vì vậy số mới bằng 10 lần số cần tìm cộng 2002.
Mặt khác số mới bằng 36 lần số cần tìm. Do đó 2002 chính là:
36 – 10 = 26 (lần số cần tìm)
Số cần tìm là:
2002 : 26 = 77.
Bài 2: Tìm số có ba chữ số
Tìm số có ba chữ số, biết rằng khi xóa chữ số hàng trăm thì số đó giảm đi 3 lần, tức số ban đầu gấp 3 lần số còn lại.
Phần gồm hai chữ số hàng chục và hàng đơn vị được tính một lần trong số ban đầu và ba lần trong quan hệ đã cho. Vì vậy phần do chữ số hàng trăm tạo ra bằng 2 lần số còn lại.
Nếu chữ số hàng trăm là 1 thì phần do hàng trăm tạo ra là 100, nên số còn lại là:
100 : 2 = 50.
Nếu chữ số hàng trăm từ 2 trở lên thì số còn lại phải từ 100 trở lên, không còn là số có hai chữ số. Vì vậy chữ số hàng trăm chỉ có thể là 1.
Số cần tìm là 150. Kiểm tra: 150 : 50 = 3.
Đáp số và ghi nhớ
Bài 1: 77. Bài 2: 150. Với dạng viết thêm hoặc xóa chữ số, hãy chuyển thay đổi đó thành số lần và giá trị theo hàng trước khi tính.
Lúc đầu trông hơi khó