Không thể chia 8.000 đồng theo tỉ lệ 3:5 vì Tuổi và Thơ cũng ăn bánh. Cần tính phần bánh mỗi người thực sự nhường cho Toán sau khi ba người chia đều 8 chiếc bánh.
Tính phần bánh thực sự mỗi bạn nhường cho Toán
Mỗi người ăn $8/3$ chiếc. Tuổi góp 3 chiếc nên nhường cho Toán $3-8/3=1/3$ chiếc; Thơ góp 5 chiếc nên nhường $5-8/3=7/3$ chiếc.
Hai phần đóng góp cho Toán theo tỉ lệ $1:7$, nên 8.000 đồng được chia thành 1.000 đồng cho Tuổi và 7.000 đồng cho Thơ.
Nội dung bài toán và lời giải
Bài toán: Tuổi và thơ góp bánh ăn chung, Tuổi góp 3 chiếc, Thơ góp 5 chiếc. Vừa lúc đó, Toán đi tới. Tuổi và Thơ mời Toán ăn cùng. Ăn xong Toán trả lại cho 2 bạn 8000 đồng.
Hỏi Tuổi và Thơ mỗi người nhận được bao nhiêu tiền?
Lời giải:
Lời giải cho các bạn lớp 3 chưa học phân số:
Theo đề bài mỗi bạn phải góp 8000 đồng nên 3 bạn góp số tiền là:
8000 x 3 = 24000 (đồng)
Giá tiền 1 chiếc bánh là:
24000 : 8 = 3000 (đồng)
Tuổi góp 3 chiếc bánh nên được nhận lại số tiền là:
3000 x 3 – 8000 = 1000 (đồng)
Thơ được nhận lại số tiền là:
8000 – 1000 = 7000 (đồng)
Cách 2 cho hs lớp 4:
Mỗi bạn ăn số cái bánh là:
8 : 3 = 8/3 (cái)
Tuổi đưa cho Toán số cái bánh là:
3 – 8/3 = 1/3 (cái)
Thơ đưa cho Toán số cái bánh là:
5 – 8/3 = 7/3 (cái)
Tỷ số phần bánh 2 bạn đưa cho Toán là:
1/3 : 7/3 = 1/7
Nên số tiền Tuổi nhận lại bằng 1/7 của Thơ.
Số tiền Tuổi nhận lại là:
8000 : (1+7) = 1000 (đồng)
Số tiền Thơ nhận lại là:
8000 – 1000 = 7000 (đồng)
(theo thầy Cao Hữu Hiền)
Lưu ý khi làm bài
Cách giải không dùng phân số trong bài gốc cũng cho cùng kết quả. Với học sinh lớp 3 có thể dùng giá trị mỗi chiếc bánh; lớp 4 trở lên có thể dùng tỉ lệ phần bánh.
