Để đếm các số có ba chữ số có tổng chữ số bằng 5, cần chú ý chữ số hàng trăm không được bằng 0. Cách phù hợp với học sinh tiểu học là tách 5 thành tổng của ba chữ số rồi lập các số tương ứng một cách có hệ thống để tránh thiếu hoặc đếm lặp.
Cách liệt kê không bỏ sót
Ta xét các kiểu phân tích của 5: $5+0+0$, $4+1+0$, $3+2+0$, $3+1+1$, $2+2+1$. Với mỗi nhóm, hoán đổi vị trí các chữ số nhưng loại trường hợp có 0 ở hàng trăm. Cách này cho phép kiểm tra từng nhóm độc lập và dễ phát hiện số bị lặp.
Danh sách trong lời giải gồm 15 số. Có thể kiểm tra nhanh từng số: tất cả đều có ba chữ số và tổng ba chữ số đúng bằng 5.
Bài toán: Có bao nhiêu số có 3 chữ số mà tổng các chữ số bằng 5?
Hướng dẫn giải:
Tách 5 thành tổng của 3 số rồi lập số.
5 = 0+0+5 -> 500;
5=0+1+4 -> 410; 401; 104; 140;
5=0+2+3 -> 230; 203; 302; 320;
5=1+1+3-> 113; 131; 311;
5=1+2+2 -> 122; 212; 221.
Vậy có 15 số.
Ghi nhớ khi làm bài
Khi bài toán có chữ số 0, hãy luôn kiểm tra vị trí hàng cao nhất. Một cách sắp xếp tạo ra số bắt đầu bằng 0 không phải là số có đủ ba chữ số nên không được tính.
Bài tập liên quan
Bạn có thể xem thêm bài toán lập số có 3 và 4 chữ số, đếm số có 3 chữ số không chứa chữ số 5 và bài toán tìm số có 2 chữ số, 3 chữ số để luyện các dạng bài liên quan.
