Toán tuổi dựa trên một tính chất rất quan trọng: hiệu số tuổi giữa hai người không đổi theo thời gian. Riêng tổng tuổi của nhiều người tăng theo số người sau mỗi năm.
Ba nguyên tắc cần nhớ khi giải toán tuổi
- Sau $n$ năm, mỗi người tăng $n$ tuổi; trước $n$ năm, mỗi người giảm $n$ tuổi.
- Hiệu tuổi của hai người luôn không đổi.
- Tổng tuổi của hai người tăng 2 tuổi mỗi năm; tổng tuổi của ba người tăng 3 tuổi mỗi năm.
- Khi gặp quan hệ “gấp mấy lần”, nên vẽ sơ đồ phần bằng nhau và dựa vào hiệu số tuổi không đổi để tính.
Nội dung bài toán và lời giải
Dạng toán 1: Tuổi hiện nay
Ví dụ 1: Ba năm trước tuổi mẹ gấp 5 lần tuổi con. Biết tuổi con hiện nay là 10 tuổi. Tính tuổi mẹ hiện nay.
Giải
Tuổi con 3 năm trước là:
10 – 3 = 7 (tuổi)
Tuổi mẹ 3 năm trước là:
7 x 5 = 35 (tuổi)
Tuổi mẹ hiện nay là:
35 + 3 = 38 (tuổi)
Đáp số: 38 tuổi
Dạng toán 2: Tuổi trước đó
Ví dụ 2: Năm nay con 7 tuổi. Tuổi mẹ gấp 5 lần tuổi con. Hỏi ba năm trước cả hai mẹ con là bao nhiêu tuổi.
Giải
Tuổi mẹ hiện nay là:
7 x 5 = 35 (tuổi)
Tuổi mẹ ba năm trước là:
35 – 3 = 32 (tuổi)
Tuổi con ba năm trước là:
7 – 3 = 4 (tuổi)
Tuổi mẹ và con ba năm trước là:
32 + 4 = 36 (tuổi)
Đáp số: 36 tuổi
Dạng toán 3: Tuổi sau đó
Ví dụ 3: Mẹ sinh con năm 24 tuổi. Khi tuổi mẹ gấp 4 lần tuổi con thì mẹ bao nhiêu tuổi, con bao nhiêu tuổi.
Bài giải:
Mẹ sinh con năm 24 tuổi có nghĩa là mẹ hơn con 24 tuổi.
Tuổi con lúc đó là
24: (4 – 1) = 8 (tuổi)
Tuổi mẹ lúc đó là
8 x 4 = 32 (tuổi)
Đáp số: Mẹ: 32 tuổi
Con: 8 tuổi
*Một số bài tập tính tuổi lớp 3 tự luyện:
Bài 1: Tuổi của bố Huy, mẹ Huy và tuổi của Huy cộng lại là 70 tuổi. Mẹ và Huy có tất cả 35 tuổi. Bố hơn Huy 30 tuổi. Hỏi tuổi của mỗi người?
Bài 2: Tuổi của Huy sau đây 3 năm gấp 3 lần tuổi của Huy trước đây 3 năm. Hỏi hiện nay Huy bao nhiêu tuổi?
Bài 3: Tuổi của Hiếu bằng 1/10 tuổi của bố và bằng 1/8 tuổi của mẹ. Bố hơn mẹ 8 tuổi. Hỏi Hiếu bao nhiêu tuổi?
Bài 4: Hiện nay con 8 tuổi, tuổi mẹ gấp 4 lần tuổi con. Hỏi trước đây mấy năm tuổi con bằng 1/5 tuổi mẹ?
Bài 5: Hiện tại mẹ hơn con 25 tuổi, hỏi 5 năm nữa mẹ hơn con bao nhiêu tuổi?
Bài 6: Hiện tại tuổi mẹ hơn tổng số tuổi của hai con là 20 tuổi, hỏi 5 năm nữa tuổi mẹ hơn tổng số tuổi của hai con là bao nhiêu tuổi?
Bài 7: Năm nay (năm 2011) Huy 10 tuổi và em của Huy 6 tuổi. Hỏi Huy sinh năm nào? Đến năm 2018 em của Huy bao nhiêu tuổi?
Bài 8: Hiện nay em 4 tuổi còn anh 10 tuổi. Hỏi mấy năm nữa tuổi anh gấp đôi tuổi em?
Bài 9: Hiện nay tuổi anh gấp 3 lần tuổi em. Hỏi khi tuổi em tăng lên gấp đôi thì tuổi anh gấp mấy lần tuổi em?
Bài 10. Mẹ hơn con 27 tuổi. 3 năm nữa, tuổi mẹ gấp 4 lần tuổi con. Tính tuổi con hiện nay.
Lưu ý và cách kiểm tra
Ở bài tự luyện số 7, các mốc năm 2011 và 2018 là dữ kiện cố định của bài toán; hãy dựa vào khoảng cách giữa hai mốc để tính tuổi.
Hay! Hơi cao so với lớp 3 nhưng vừa tầm với lớp 4